Het is tijd voor het avondeten en al je jongeren zitten aan tafel, allemaal, behalve één. Hij staat te luisteren naar de andere jongeren en je vraagt hem: ‘Wil je gaan zitten? We gaan eten.’ Hij doet wat je hem vraagt en geen minuut later hangt hij op één bil op de stoel en twee minuten later staat hij weer. Je betrapt jezelf erop dat je hem te vergeefs steeds dezelfde instructie geeft. Je besluit hem te vragen waarom hij eigenlijk steeds weer gaat staan. Hij vertelt dat als hij staat zijn benen niet de hele tijd wiebelen en hij dan niet bang hoeft te zijn dat hij per ongeluk zijn buurman aanstoot.
Als begeleiders/ behandelaren zijn we altijd op zoek naar de waarom achter het gedrag van de jongeren. Door met ze in gesprek te gaan over waar hun gedrag en gedachten vandaan komen, welk effect dit heeft en of dit ook het gewenste effect is, proberen wij ze zich meer bewust te laten worden. De verschillende niveaus waarop de jongere kan worden aangesproken zijn te vergelijken met het IJsberg model van McClelland. In het voorbeeld hierboven zie je dat de begeleider in eerste instantie de jongen aanspreekt op het zichtbare gedrag. Hiermee spreekt hij hem boven de zo geheten waterlijn aan. Echter merkt de begeleider al snel dat het niet zoveel zin heeft, omdat het onuitgesproken blijft waarom hij steeds weer gaat staan.
Net zoals het belangrijk is om achter de reden van het gedrag van een jongere te komen, om gedragsverandering in gang te zetten, is het voor het team ook van belang eerst bewustwording te creëren; over eigen gedachten, overtuigingen en wat het effect hiervan is binnen de interactie met collega’s en de jongeren.
Als coach richt ik mij onder andere op dit proces. Binnen teams worden patronen in stand gehouden, maar vaak heeft het team dit zelf niet meer in de gaten. Tijdens teamcoaching maken we deze patronen zichtbaar, waardoor er met elkaar over gesproken kan worden: is dit wat wij als team willen, heeft dit het gewenste effect, wat vinden wij belangrijk en hoe gaan wij hier samen zorg voor dragen?
Op deze manier ontstaat er bewustwording en ruimte voor verbinding. Het team spreekt elkaar aan, leert van elkaar en neemt eigen verantwoordelijkheid.